मस्कोमा ‘रहस्यमय नेपाल’ साहित्यिक सन्ध्या सम्पन्न – कृष्णप्रकाश श्रेष्ठ

मस्को, १२ जनवरी २०१७ (वृहस्पतिवार) ।मास्कोको केन्द्रमा रहेको रूसी साहित्यकार भवनको एक कक्षमा ‘रहस्यमय नेपाल’शीर्षकमा साहित्यिक–सांस्कृतिक सन्ध्या सुसम्पन्नभयो । रूस लेखक संघ, रूस–नेपाल सहयोग तथा मैत्री समाजतथा गैरआवासीय नेपाली संघ रूस र विश्व नेपाली साहित्यमहासंघ रूस शाखाको अग्रसरतामाआयोजित यस कार्यक्रमको संचालन रूस लेखक संघकी सदस्यताच्याना चेग्लोभा (साहित्यिकनामताच्याना चे) बाट गरिएको थियो ।
रूसी साहित्यकार भवनमा रूसी लेखक–कविहरू, गैरआवासीय नेपाली संघका केन्द्रीयमहासचिव डा. बद्री के.सी.का साथै साहित्यानुरागी नेपालीहरू, काठमाडौंस्थित रूसी विज्ञान तथा संस्कृति केन्द्रको परिसरमागतःवर्ष शरद् ऋतुमास्थापित रूसका महाकविअलेक्सान्द्र पुश्किनको प्रतिमाउद्घाटनमा भागलिनगएको रूसी प्रतिनिधिमण्डलका सदस्यहरूको पनिउपस्थिति रहेको थियो । यसै प्रमण्डलको एक सदस्यको रूपमा नेपालको पहिलोपल्ट यात्रा गरेकी रूसी कवयित्रीताच्याना चेग्लोभाले नेपालको छोटो तर प्रभावोत्पादकयात्राबारे स्वयं तयार पारेको वृत्तचित्रको प्रदर्शनबाट साहित्यिक–सांस्कृतिक सन्ध्याको शुभारम्भगरिएको थियो ।
रूस लेखक संघ मास्को नगर संगठनका अध्यक्षभ्लादिमिर बोयारिनोभले साहित्यिक सन्ध्याको उद्घाटन गर्दै रूस साहित्यकार भवनमाउपस्थित नेपालीतथा रसियाली साहित्यानुरागीहरूको हार्दिक स्वागतगर्नुका साथै कवयित्रीताच्याना चेको व्यक्तित्व र कृतित्वको संक्षिप्त परिचय दिएपछि स्वरचित एउटा कवितापनि पाठ गरेका थिए ।
रूस–नेपाल सहयोग तथा मैत्री समाजकाअध्यक्षमिखाइल नेक्रासोभले नेपालमा रूसी महाकविअलेक्सान्द्र पुश्किनको प्रतिमाको उद्घाटन समारोहमा मैत्री प्रमण्डलको उपस्थितिबारे प्रकाशपार्नुका साथै नेपालीहरूले भोग्नुपरेको महाभूकम्पका परिणामहरूको निराकरणका लागि रूसको सरकार तथाजनताको तर्पmबाट पु¥याइएको रहतकार्य तथासहयोगको चर्चा गरेका थिए । रूस–नेपाल सहयोग तथा मैत्री समाजको संरक्षण परिषद्का अध्यक्ष, दुईपल्ट सोभियत संघ वीरको उपाधिद्वारा विभूषितअन्तरिक्षयात्रीभ्लादिमिर जानिबेकोभले दुई देशकाजनताहरूबीच मैत्री सम्बन्ध प्रगाढ तुल्याउन मद्दत पु¥याउने यस किसिमको साहित्यिक भेलाकाआयोजकहरूप्रतिधन्यवाद ज्ञापन गर्नुभयो ।
रूसी कवयित्रीताच्याना चेले कार्यक्रम सञ्चालनगर्दै नेपालयात्राको अनूभूतिबारे बताउँदापर्दामापनिविषयवस्तु अनुरूप नेपाली संगीतको धूनसहित नेपालका दृश्यहरू परिवर्तित भइरहेका थिए । नेपाल र रूस (सोभियत संघ) का बीच दौत्य सम्बन्ध स्थापनाको हीरकजयन्तीप्रति समर्पित गरी प्रकाशमाल्याइएको द्विभाषिककवितासंग्रह ‘कविताको रङ’ मा समावेशगरिएकाकविताहरूमध्ये नेपालको जनजीवन, चिन्तन र प्रकृतिबारे कविताहरूको समुचित चयन गरी रूसी कवयित्रीताच्याना चेद्वारा आफ्नो प्रस्तुतिको बी–बीचमाकवितापाठ गरिंदा नेपालको जीवन्तकाव्यिकचित्रउत्रेको भानभइरहेको थियो । स्मरण रहोस्, रूसी भाषामागुञ्जेका तीकविताहरू रूसबाट विद्धुत शक्तिको क्षेत्रमाविशेषज्ञ बनेर नेपालमा एक दक्ष र प्रतिक्ष्ठितइन्जिनियरको हैसियतले कामगर्नुका साथै फुर्सदको समय साहित्यसिर्जनामालगाउने विष्णुबहादुर सिंहको कृतित्वहो र यसै पंक्तिकार (कृष्णप्रकाश श्रेष्ठ) र रूसी कवयित्रीताच्याना चेबाटसंयुक्त रूपमानेपालीबाट रूसी भाषामाअनूदितभई ‘कविताको रङ’ शीर्षकमा रूस नेपालविद्या केन्द्रको संयोजकत्वमाप्रकाशमाल्याइएको थियो । रूसी कवयित्रीतामारा पोत्योमकिनाले पनिभावीकवितासंग्रहकालागिमाथिभनिएभैंm संयुक्त रूपमाअनुवादगरिएका केहीकविताहरू प्रस्तुत गरेकीथिइन् । तीकविताहरूमध्ये उनले नेवारी भाषाकामहाकविचित्तधर हृदयको ‘पत्र’शीर्षकको कवितापनिपाठ गरेकीथिइन् ।यहाँनेर के पनिउल्लेख गर्न चाहन्छु भने नेपालजाँदा म जहिले पनिउनीसंग भेट गर्न उनैको घरमापुग्दथें, तर पछिल्लोपटक कालीमाटीस्थित उनको सालिकको मात्रदर्शन गरेर मास्को फर्केको थिएँ । यसरी रूसी कवयित्रीद्वयताच्याना चे र तामारा पोत्योमकिनाबाट रूसी भाषामाअनूदित नेपालीकविताहरूको प्रभावोत्पादक ढंगबाट पाठ गरिंदा ‘रहस्यमय नेपाल’ का केही रहस्यहरूको उद्घाटन भएभैंm प्रतीतहुन्थ्यो ।
साहित्यिक सन्ध्याकाप्रमुखअतिथि, रूसका लागि नेपाली राजदूतश्री ऋषिराम घिमिरेले आफ्नो मन्तव्यमाआपूm साहित्यकार नभएपनि साहित्यप्रति रुचि रहेको अभिव्यक्तिदिंदै केहीदिन अघि मात्रमास्को आइपुगेको स्मरण गराउनुका साथै आपूm अमेरिकामा रहँदा नेपालीहरूलेमात्र नेपाली साहित्यको प्रवर्धनमा केहीकार्यक्रमगर्नेगरेको अनुभवबताउनुहुँदै रूसमा रसियालीहरूले समेत नेपाली साहित्यको सम्बर्धनमा यस्तो भूमिका खेलिरहेको देखेर अत्यन्तै हर्ष लागेको छ भनीजनाउनुभयो । महामहिमज्यूले रूससंग नेपालको सम्बन्धनिकै सुमधुर रहिआएको तथ्यको चर्चा गर्दै रूस र नेपालबीच सांस्कृतिक सम्बन्धबारे सन्धिपत्रको पुनर्नवीकरण गरिने कुरा बताउँदै रूसले नेपालको आर्थिक आधारको निर्माण र विशेषज्ञहरूको तैयारीमा पु¥याएको सहयोगको उल्लेख गर्नुका साथै अहिलेको नयाँअवस्थामानेपालमाविभिन्नउद्यमको स्थापना र पर्यटन विकासमा समेत रूस–नेपाल सहयोग तथा मैत्री समाजको ठूलो भूमिका रहनेतर्पm औंल्याउँदै अन्तरिक्षयात्रीद्वारा नेतृत्वगरिएको यस मैत्री समाजले नेपाल–रूस सम्बन्धलाई अन्तरिक्षको उच्चतासम्मनभएपनि सगरमाथाको उच्चतासम्म पु¥याउने छ भन्ने आशाव्यक्तगर्नुभयो । महामहिमज्यूले साहित्यिक सन्ध्याकाआयोजकहरूप्रतिधन्यवाद ज्ञापन गर्दै रूस लेखक संघका साथै रूस–नेपाल सहयोग तथा मैत्री संघका रचनात्मकक्रियाकलापहरूमा नेपाली राजदूतावासको तर्पmबाट यथासम्भव सहयोग गरिने विश्वास दिलाउनुभयो ।
तत्पश्चात् ‘कविताको रङ’ शीर्षकमा नेपालीकवि विष्णुबहादुर सिंहको नवप्रकाशितद्विभाषिक (नेपाली र रूसी)कवितासंग्रहकाअनुवादकद्वय (ताच्याना चे तथा कृष्णप्रकाश श्रेष्ठ) का साथैमहामहिम नेपाली राजदूतऋषिराम घिमिरे, रूस–नेपाल सहयोग तथा मैत्री समाजकाअध्यक्षमिखाइल नेक्रासोभ, अन्तरिक्षयात्रीभ्लादिमिर जानिबेकोभ, गैरआवासीय नेपाली संघ रूस राष्ट्रिय समन्वय परिषदकाअध्यक्षदीनानाथ राजभण्डारी, विश्व नेपाली साहित्यमहासंघ रूसका अध्यक्षगोविन्दप्रसाद गौतम, रूसमा नेपाली समुदायकाउक्तदुवै संस्थाकामहासचिव डा. मनमूर्ति भुत्र्याल, रूस–नेपाल सहयोग तथा मैत्री समाजकाउपाध्यक्ष डा. मणिराजपोखरेल प्रभृतिबाट द्विभाषिककवितासंग्रह ‘कविताको रङ’ को लोकार्पण गरियो । गैरआवासीय नेपाली संघ रूसका अध्यक्षदीनानाथ राजभण्डारीले ज्यादै प्रभावोत्पादक साहित्यिक सन्ध्या सञ्चालन र रूसी भाषामाअनूदित नेपालीकविताको लागि रूसी कवयित्रीताच्याना चेप्रतिरूसमा रहेका सम्पूर्ण नेपाली समुदायको तर्फबाट हार्दिक धन्यवाद ज्ञापन गर्दै ‘सम्मानपत्र’को पाठ पढेर सुनाई रूसी कवयित्रीलाई प्रदान गरेपछि राजदूतज्यूले खादाओढाएर सम्मानगर्नुभयो ।
रूस–नेपाल मैत्री समाजकाअध्यक्षमिखाइल नेक्रासोभबाटहिउँदको जाडोमा बरफिलो पानीपोखरीमागोतालगाउने हुनाले मास्को र रूसका प्रमुखजलसिंह (रूसी भाषामा ‘मोर्ज’) भन्ने उपाधिधारी ८० वर्षीय सेर्गेइ माक्सिमोभलगायतविभिन्नकार्यकर्ताहरूलाई प्रशंसापत्रप्रदानगरिएपछि अन्तरिक्षयात्रीभ्लादिमिर जानिदेकोभले साहित्यिक सन्ध्याको समापनगर्नुभयो ।
रूसको राजधानीमा १३ जनवरीकादिनमनाइने ‘पुरानो’नयाँवर्ष सन् २०१७ को पूर्वसन्ध्यामासम्पन्न साहित्यिक–सांस्कृतिक सन्ध्याका सहभागीहरूकालागि साहित्यकार भवनको क्याफेमाजलपान समारोहको पनिआयोजनागरिएको थियो । साहित्यिक सन्ध्याको कार्यक्रमपश्चात् म फरफर हिउँ परेर जताततै सेताम्य देखिनुका साथै नयाँवर्षको उत्सवकालागि रङ्गीनबत्तीहरूद्वारा झिलिमिलीपारिएको मास्कोको दृश्य हेर्दैउद्यान–चक्रपथमाचक्कर लगाउने ट्रलीबस चढेर आफ्नो निवासस्थानतिर लागें…
फोटो सौजन्थ – विश्व नेपाली साहित्यमहासंघ रूस शाखा
१३ जनवरी २०१७
मास्को, रूस महासंघ ।

Write a Reply or Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*